Millî Girişimle Demiryolu Yapma Hakkında

Samsun-Çarşamba yolunun yapımına başlama töreninde:



Efendiler!

Vatandaşlarımızın millî bir sermaye ile memlekette demiryolu yapma girişimi, açıklanması gerekmeyen birçok açıdan son derece önemlidir. Böyle millî girişimlerin Cumhuriyet hükümeti ve yönetimi tarafından ne kadar büyük mutluluk ve gururla karşılanmakta olduğu kolaylıkla bilinir. Demiryolu yapmakta ilk millî girişimin uygulanmasına başlandığını gözümle görmek fırsatı, benim için gerçekten mutlu bir rastlantıdır. Memleketimizin yüzyıllardan beri yolsuz bırakıldığı ve bir demiryoluna olan ihtiyacın derecesi düşünülürse, bu konuda girişimci olanları ne kadar övmek ve onlara arka çıkmanın ne derece gerekeceği çok güzel anlaşılır. Nemlioğulları’nı bu girişim ve başarılarından ötürü sıcak duygularla tebrik ederim.



Efendiler! Memleketin her yanında olduğu gibi bu defa ziyaret ettiğim illerimizde de, en büyük sıkıntının yolsuzluk olduğu bütün fertlerce acı bir şekilde tekrar edildi. Bu üzüntüye ortak olmak doğaldır. En derin üzüntüyle ilgililerden sordum ki; ilin yolu yeterlidir diyebilmek için kaç kilometre yol yapımına gerek vardır. Açıklanan rakamlar iki yüz, üç yüz, dört yüz kilometre idi. Bu rakamları gördüğüm iller için beş yüz hatta yedi yüz kilometreye kadar ulaştırdıktan sonra düşündüm; dün ilçe olan bugünkü illerimizde yedi yüz yılda yedi yüz kilometre yol yapılamaz mıydı? Daha basit anlatayım; yılda bir kilometrelik yol yapılamaz mıydı? Bu hesabı bütün milletin yapması ve bunun gerekleri üzerinde her gün daha derin düşünmesi gerekir. Bu hesap ve düşünce bugünkü yönetim adamları hakkında insaflı bulunmağa da gerekçe olur. Efendiler! Bu nedenle şunu da açıklayayım ki memleket yönetiminde korkusuzca, kişiye bağlı karışık düşüncelerle ne yapmak istediğini bilmeyenlere, halkın sağlam düşüncesine danışmayı öğütlemelidir. Halk, bana her yerde iş programını şu iki kelime ile hatırlattılar:



Yol, mektep. Hatta yoldan söz ederlerken: “Yol köylünün kanadıdır.” demeleriyle her şeyden önce ona önem verdikleri anlaşılıyor. Gerçekten bütün ekonomik durum birinci kelimede ve her şey ikinci kelimede yer almıştır. Efendiler! Orta Anadolu’nun iskelesi olan Samsun’u Sivas’a bağlayacak olan demiryoluna başlanırken, Nemlioğulları’nın gerçek programa eylemli katılımları ne kıymetli bir örnek olmuştur. Samsun-Çarşamba demiryolunun ne kadar verim ve zenginlik yolu olacağını düşünerek övünebilirler.



Hâkimiyet-i Milliye: 23.09.1924