Ukrayna Büyükelçisi General Frunse’ye

Elçinin güven mektubunu verirken söylediği söyleve cevap:

Sayın Elçi,



Ukrayna hükûmetinin olağanüstü elçisini ve cesur kızıl ordusunun şanlı ve kahraman başkomutanını sevinçle kabul eder ve dost Ukrayna milletini birçok kez zaferlere götüren değerli askerlerini onun şahsında selâmlarım.



Hürriyetini, bağımsızlığını ve yaşama hakkını haksızlığa karşı savunanların ülküsü olan kutsal ve haklı davamıza, Sovyet Ukrayna’nın gösterdiği ilgi ve sevgiden dolayı Türk halkı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi adına teşekkür ederim.



Emperyalizmin en şiddetli saldırılarına hedef olan Türkiyeliler, Karadeniz’in öbür tarafında aynı isteklere karşı savaşan milletler bulunduğunu bilirlerdi. Aynı halde bulunmuş olmaktan ortaya çıkan duygulardır ki, Ukrayna’nın müttefiki olan Rus Şuralar Birliği ile Türkiye arasında güçlü bir dostluk kurulmasına hizmet etmiştir. Son derece çetin, fakat o oranda şanlı fedakârlıklar karşılığında kendi geleceğine sahip olmak hakkını kazanmış olan Rusya ve Ukrayna gibi Türkiye de hepimizin güçlü bir şekilde inandığımız şekliyle toprağını yabancı işgâlinden kurtarmada tam bağımsızlığını dünyaya tanıttırmakta gecikmeyecektir.



Sayın Elçi, her iki memleket çıkarlarının birbirinin aynı olduğunu bizim için çok hayati bir öneme sahip olan böyle bir anda doğrulayarak Türkiye ve Ukrayna milletleri arasındaki dayanışmanın parlak bir göstergesini belirttiğinizden dolayı size özellikle teşekkür ederim. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti, Ukrayna ile Türkiye arasında doğrudan doğruya ve sıkı ilişkilerin kurulmasına bugüne kadar engel olan nedenlerini tamamen anlamaktadır. Bu nedenler geçer geçmez Ukrayna hükûmetinin yüce başkanlarından olan ve zafer kazanmış ordusunun başkomutanı bulunan sizi, bir barış elçisi olarak resmi bir anlaşmanın yapılması için göndermek suretiyle hükûmetinizin, yerine getirdiğimiz görevlerin başarısı konusunda gösterdiği ilgiden son derece mutluyuz.

Hükûmet merkezimize gelmek konusundaki kararınızın, düşmanlarımızın bizi kesin bir şekilde yenmiş zannettikleri ve daha doğrusu bütün dünyaya böyle göstermek istedikleri bir anda bize bildirilmiş olması, Ukrayna’nın hakkımızda beslediği dostça duygulara ek bir delil oluşturması nedeniyle bizi çok daha duygulandırmıştır.



Sayın Elçi, memleketlerimiz arasında, siyasî, ekonomik ve kültürel alanlarda bir an önce en sıkı bağların kurulması olan görevinizin başarıya ulaşmasında, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmetinin üzerine düşen her şeyi yapacağına emin olabilirsiniz. Her ne olursa olsun ve her ne yapılırsa yapılsın bu bağ hiçbir zaman gevşemeyecektir.



Türkiye’nin hayat şartları en fazla tehlikelerle çevrilmiş olduğu zamanda da Karadeniz’in öbür tarafında sadık dost ve müttefikleri bulunduğunu tahattür edebilir diye söylediğiniz sözleri Türk halkı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti adına mutlulukla ve teşekkürle senet kabul ederim. Buna karşılık; Çar boyunduruğundan kurtulmuş olan Rus ve Ukrayna milletlerinin de her durumda Türk milletinin sevgisine ve sarsılmaz dostluğuna güvenebileceğini size belirtmek isterim. Selâmınızı ve haklarında överek yaptığınız değerlendirmeleri kendilerine bir an önce bildireceğim. Türkiye ordusu askerleri, subayları ve komutanları adına, genç ve yenilmez Kızılorduyu, cesur askerlerini, kıymetli subaylarını ve karşı konulmaz bir kararla donanmış büyük komutanlarını şahsınızda bir kez daha selâmlarım.



Türkiye ordusu da Kızılordu gibi ölmemek için yenmeğe karar vermiş olan bir milletin haysiyet ve bağımsızlığını savunmak olan kutsal görevini her türlü büyük eksiklikler içinde yapmaya mecbur olmuştur; fakat hak ve adaletin son zaferine olan inanç galibiyeti sağlamıştır.



Sakarya Zaferini kazanmak için en ufağından en büyüğüne kadar sevinçle çalışan Türk halkı ve ordusu, gerek savaş sırasında ve gerek savaştan sonra Rusya ve Ukrayna’da ve bütün Doğu memleketlerinde oluşan sevgiden özellikle duygulanmıştır. Bu gösteriler, Türk halkının Sakarya Savaşında bütünüyle doğu milletlerinin kurtuluşu için savaştığını söylediğim milletlerin de anladıklarını göstermiştir. Kesin zaferimiz için ortaya koyduğunuz isteklerden dolayı Türk halkı, Büyük Millet Meclisi ve Hükûmeti adına teşekkürlerimi tekrar eder ve iki milletin bir diğerine içten yakınlaşmasına yönelik görevinizin tamamiyle başarılı olması için Hükûmetimizin yardımlarından emin olabilirsiniz.



Hâkimiyet-i Milliye: 22.12.1921